's Ochtends niet aanspreekbaar

Lieke Jansen heeft al zolang ze zich kan herinneren last van een ochtendhumeur. "Tot elf uur 's ochtends ben ik niet aanspreekbaar. Helaas is onze maatschappij ingesteld op een vroege start, maar die negen-tot-vijf mentaliteit is dramatisch voor avondmensen. Sinds ik kinderen heb, is het alleen maar erger geworden. Na een onrustige nacht begint de dag met te veel herrie aan mijn kop."

Massa's mensen hebben last van een ochtendhumeur. Zij kunnen over het algemeen op weinig begrip rekenen van lieden die 's ochtends fris en vrolijk naast hun bed staan en zich ergeren aan die brommerige collega of chagrijnige partner.

Toch kan iemand met een ochtendhumeur daar zelf weinig aan doen, vindt prof. dr. Gerard Kerkhof van het slaapcentrum in het Medisch Centrum Haaglanden. "Mensen met een ochtendhumeur zijn eigenlijk mensen die, biologisch gezien, te vroeg uit bed komen. Normaal gesproken stijgt twee tot drie uur voor het ontwaken het cortisolniveau in het bloed. Dat hogere cortisolniveau zorgt voor energie om de dag te beginnen.

Avondmensen, naar schatting een kwart van alle Nederlanders, staan vaak op als het cortisolniveau in hun bloed nog laag is. Zij zijn er helemaal niet aan toe om wakker te worden en moeten gelijk van alles doen waar ze helemaal geen fut voor hebben. Ik kan me voorstellen dat je daar chagrijnig van wordt."

Het helpt niet mee dat er 's ochtends steeds meer van mensen wordt verwacht. De drukte thuis en in het verkeer wordt steeds groter. Dan loopt niet altijd alles vlekkeloos, zeker niet als je haast hebt. Daar kunnen mensen ook lichtgeraakt en geprikkeld van worden. "Een ochtendhumeur is in elk geval niet erg," vindt Kerkhof. "Het zijn over het algemeen mensen die zelf ook wel weten dat ze 's ochtends niet op hun best zijn en waar je 's avonds een goed gesprek mee kunt voeren."

Lieke Jansen ondervindt soms wel de nadelen van haar slechte humeur. "Ik werk op een reisbureau dus contact met mensen is niet te vermijden. Het komt wel eens voor dat ik iemand afsnauw zonder dat ik daar een goede reden voor heb. Later schaam ik me daar heel erg voor."

Het ochtendhumeur is dus een serieuze aandoening. Maar hoe ga je daar nu mee om? "Wat je in elk geval niet moet doen, is het moment van opstaan uitstellen," vindt Kerkhof. "Het is beter om wat vroeger op te staan en de gordijnen open te doen, want licht is heel belangrijk. Kleed je aan, zet zachtjes een muziekje op, converseer op rustige toon met huisgenoten en begin langzaam aan de dag. Sommige mensen hebben twee koppen koffie nodig. Ook is het slim om 's avonds alvast dingen klaar te zetten voor de volgende ochtend. Dat scheelt tijd."

Er is één troost voor mensen met een serieus ochtendhumeur. Met het ouder worden verandert de biologische klok langzaam richting de ochtend en verdwijnt het ochtendhumeur vanzelf. Oudere mensen staan vaak meer relativerend ten opzichte van hun omgeving en ze zijn 's ochtends minder gehaast. "En dat is eigenlijk de enige remedie," weet Kerkhof. "Ik maak altijd een vergelijking met een vliegtuig. Grote problemen ontstaan altijd bij het starten omdat alles in één keer goed moet werken. In de lucht houden is makkelijker."

Bron: Algemeen Dagblad

Comments

[Geplaatst door: katherine]

herkenbaar! ik ben een enorm avondmens met een ochtendhumeur tot zeker 10 uur in de ochtend.
fijn om dit wetenschappelijk onderbouwd te zien!